Cog Demiryolu ve Odontotos Vouraikos Kanyonu

Bu nostaljik tren yoculuğundan bahsetmeden önce Mora Yarımadası ve  yolculuğun başlangıç ve bitiş noktaları olan Diakofto ve Kalavrita’yı tanıyalım biraz. Peleponnes (Mora) Yarımadası bugünkü Yunanistan’ın güneyinde ülkenin bir kısmını oluşturan, Avrupa Kıtası’na bağlı olan ve Ege Denizi’nde bulunan yarımadadır. 1893 yılında yarımada Korint Kanalı ile anakaradan ayrılmış, insan eliyle adaya dönüştürülmüştür. Mora Yarımdası Fatih Sultan Mehmet zamanında fethedilmiş,önceki adı Mora daha ortaçağda Haçlılar tarafından kullanılmış ve yerleşmiş. Yarımada, dut ağacı yaprağına (Morea) benzediğinden bu ismin verildiği düşünülmekteymiş. Osmanlı zamanında da devam eden bu isim, Yunanlılar tarafından terk edilerek, biraz da milliyetçi bir yaklaşımla, mitolojideki kurucusu Pelops ile bağlanıp Peleponnes olarak değiştirilmiş.

Mora Yarımadası diğer turistik Yunan adaları kadar popüler olmamasına rağmen gerek bakir olması, gerekse tarihi ve yemyeşil doğasıyla aslında diğer turizm merkezleri kadar cazip. Ulaşım zorluğu ise yapılan otoyollar ile çözülmüş yalnız çok kısa aralıklarla karşımıza çıkan ödeme noktaları biraz  sıkıcı.

Diakofto

Mora Yarımadasının kuzeyinde bulunan  Diakofto Korint Körfezi’nde ufak bir sahili olan ve arkası dik yamaçlar, zeytinlikler. narenciye bahçeleriyle kaplı olan  Vouraikos Geçidi ve Demiryolu’nun sona erdiği bir köydür.

Kalavrita

Kalavrita, Achaea eyaletinin Doğu Orta bölgesinde bir kasaba, il ve bir belediyedir.  Atina’nın 180 km batısında.yer alan populer bir turizm merkezi olan  Kalavrita yıl boyunca ziyaret edilebilir.

Antik Yunan’da M.Ö.  Kinethi ismi ile anılan Kalavrita adını bugün bile var olan sayısız temiz su kaynağından almış. Kalavrita bölgesi, göknar ağaçlarıyla ünlü Helmos dağında 756 m yükseklikte genişlemektedir.  Çok sayıda tarihi, arkeolojik dini ve turistik mekan ve .Cog (Rack) demiryolunun yanı sıra  Kalavrita, Kayak Merkezi, Göller Mağarası, tarihi manastırlar ve civardaki köyleri ve Agia Lavra manastırında 1821 Yunan Devrimi’nin başlatıldığı yerdir. 13 Eylül 1943’te Alman birlikleri hemen hemen bütün erkek nüfusu idam etmiş ve 2. Dünya Savaşı’nın en talihsiz olayı olarak tarihe geçmiştir.

Cog (Rack) Demiryolu

Şimdilerde nostaljik olarak nitelendirebileceğimiz  bu demiryolu Diakofto’dan  Vouraikos Nehri akarsu yatağını takip ederek 22 km’lik bir yol boyunca dar geçitlerden, dağlara, tünelden şelaleler ve kayalıklarla çam,  zakkum ormanları boyunca tırmanarak Kalavrita’ya ulaşır. Eğim gerçekten dikleştiğinde düzenli pistten dişli pist sistemine geçer. Yolculuk yaklaşık 68 dakika sürmekte ve trenin hızı normal demiryolunda 30-40 km/saat, dişlilerde 6-15 km/saat arasında değişiyor. Zeminin eğimi, olağan bir  trenin hareketine izin vermediğinden raylar arasında, trenin deniz seviyesinden 750 metre yüksekliğinde Kalavrita istasyonunda yükseltilmesini sağlayan bir mekanizmanın çalışmasına izin veren dişler bulunur.  Geçmişte Odontotos (=diştreni, dişli tren) olarak bilinen küçük dişli tren iki adet Ducanville binek vagonu ile küçük dizel motorları arasında yer almaktadır. Demiryolu yöredeki maden cevherlerini Kalavrita’dan sahile taşımak üzere inşa edilmiştir.

Sözleşmesi 1889 yılında imzalanmış, ulaşılmaz arazi nedeniyle yapımı yedi yıl süren demiryolu hattı Fransız teknisyenler tarafından tasarlanmış ve ilk yolculuğunu 10 Mart 1896 yılında yapmıştır. İlk yolcusu Kral 1. George olmuştur.

Diakofto’dan bindiğim  tren vadinin  verimli arazilerinde hafif bir eğimle yukarı çıkar, tren yolu nehri geçtikten sonra geçit darlaşır ve tren rota üstündeki on dört  tünelden birine girer. Yol boyunca en dar nokta ve tek durak  olan Zahlarov’a(Zachlorou ) ulaşır.  Yolculuk ağaçların gölgesi altında nehir kenarından devam eder ve Kalavrita’ya ulaşır. Burada ufak bir mola verdikten sonra tekrar dönüş yoluna geçer. Zahlarov’da durup orada inen yolcuları alıp Diakofta’ya doğru devam eder. Bu rotayı yaparken tercihinize göre birkaç seçeneğiniz var. Zahlarov’da inip  çevre gezisi yapmak ki bazı yolcular Mega Spileo Manastırını ziyaret ediyorlar. Dönüşte trene binerek Diakofto’ya dönüyorlar. Ya da benim yaptığım gibi trenle Kalavrita’ya kadar gidip, dönüşte Zahlarov’da inip yaklaşık 13 km’lik yolu tren rayları üzerinden yürüyemek. Ben zaman kıstı nedeniyle 22km’lik rotayı değil. Zahlarov’dan Diakofto’ya yaklaşık 13km’yi tren yolundan yürüdüm. Zamanım daha bol olsaydı 22 km’lik yolu yürümek isterdim. Gerçekten çok keyif aldığım bir yolculuk oldu. Yukarı çıkarken geçtiğimiz  tünellerden, köprülerden yürüyerek dönmek. Yemyeşil doğada çok sevdiğim anemonlara rastlamak, dere kenarında mola verip mini piknik yapıp o buz gibi suda ayaklarımı serinletmek  tren yolu yürüyüşüyle taçlandırdığım harika bir gün olarak anı  heybemde aradan uzun yıllar  geçmesine rağmen tüm canlılığıyla yerini koruyor.

Bundan beş yıl önce Diakofto Kalavrita arasındaki Cog Demiryolunda bu nostaljik yolculuğu yapma şansım oldu. Daha sonra 2017 Temmuzda yine Balkanlar’da (Sırbistan- Mokra Gora) nostaljik bir tren yolcuğu yaptım Sargan Osmica’yla. Bu tecrübeyi de yaşadıktan sonra Cog Demiryoluna Balkanlar’daki en güzel tren seyahati demek Sargan Osmica’ya haksızlık yapmak olur. Her ikisi de kendine has özellikleri ve doğasıyla çok keyifliydi. Sargan Osmica ile ilgili yazımı ilerki günlerde paylaşacağım.

Bu arada ulaşabildiğim güncel bilgileri de paylaşayım ama eğer bu yolculuğu yapmak isterseniz mutlaka araştırıp tarife ve fiyat bilgisini kontrol edin.

30/07/2017 Hafta arası üç hafta sonları beş sefer olup, tek gidiş 9,5 Euro gidiş dönüş 19 Euro imiş.

* Cumartesi, pazar ve resmi tatil günlerinde geçerlidir.

Meraklısı için not:

Rack Railway Kısa Tarihçesi

İlk dişli demiryolu, Middleton ve Leeds arasında kalan Middleton demiryolu’ydu.(İngiltere). Bu demiryolu ilk ticari buharlı lokomotif olan Salamanca’nın 1812’de yolculuk ettiği yerdi.  Dağda yolculukyapan ilk dişli demiryolu Amerika’nın New Hampshire eyaletindeki Mount Washington Demiryolu’ydu. Bu demiryolu biletli yolcularını ilk kez 1868’de taşıdı ve bundan bir yıl sonra,1869’da Mount Washington’un zirvesine çıktı.Öte yandan, Avrupa’nın ilk dişli demiryolu ise İsviçrer Mount Rigi’deki Vitznau-Rigi-Bahn’dır. Bu demiryolu ise 1871’de açılmıştır. Her iki demiryolu da hala çalışmaktadır.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir